افق فردا

شرط خلاف مقتضای عقد، به دو دسته تقسیم می گردد، شرط خلاف اطلاق عقد و شرط خلاف مقتضای ذات عقد که تنها نوع اخیر از  شروط باطل است و درج آن در ضمن عقد شرط را نیز باطل می کند و لذا از شروط باطل و مبطل محسوب می گردد. مقتضای عقد عبارت از چیزی است که عقد براي پيدايش آن منعقد مي‌گردد و مي‌توان آن را مقصود اصلي و اساسي از عقد و یا مراد مسلم و بالاصاله متقاعدین دانست که از عقد قابل انفکاک نیست لذا شرط خلاف آن عقد را دچار تعارض درونی می کند عقد می خواهد اثری اساسی خودش را بر جای گذارد و همزمان شرط آن را نفی می کند، در نتیجه با لحاظ کردن شرط، منطقا وعرفا عقد منتفی می گردد. معیار برای تشخیص مقتضای عقد، معیاری یگانه ای نیست بلکه فقها معیار های مختلفی را بر شمرده اند مانند شرع، عرف و یا شرع و عرف درطول هم. مبنای  بطلان شرط خلاف مقتضای عقد هم سه مهم مطرح شد که مهم ترین آنها تعارض درونی مجموع عقد و شرط بود.

  این مقاله در مجله سفیر چاپ شده است