آیا افغانستان روزی راه سودان را برخواهد گزید؟
سودان پس از سال ها جنگ و خشونت تجزیه شد. به این ترتیب سودان جنوبی در تاریخ18/ 4/1390 در جمع کشورهای مستقل جهان اضافه شد و «سالوا کیر» به عنوان اولین رئیس جمهور این کشور تازه تاسیس قدرت را در دست گرفت. جنگ سودان را با بحران و معضلات لاینحل رو برو کرد و سر انجام کار خودش را کرد. مردم این کشور فقیر، از جنگ و نا امنی به ستوه آمده بودند و به مدت تقریبا سی و پنج سال جنگ داخلی را تجربه کردند. در نهایت، طی همه پرسی، جنوبیهای عمدتاً غیر مسلمان و غیر عرب، راه خود را از شمالیهای عمدتاً مسلمان و عرب جدا کردند و رای به استقلال دادند. به امید صلح و فردای بهتر. این که آیا تجزیه باعث ثابت در شمال و جنوب خواهد شد بحثی دیگر است. افغانستان نیز خصوصیتهای نسبتاً کم و بیش مشابهی با سودان دارد. با این تفاوت که نزاع در این کشور بین مسلمانانی است که هیچ کدام عرب نیستند ولی در امر مسلمانی هر کدام خود را پیش تاز میدانند. از نفت قابل توجه نیز در این کشور خبری نیست ولی به لحاظ جغرافیایی سیاسی موقعیت نسبتاً مهم دارد. در این کشور نیز هستند کسانی که از جنگ خسته نمیشوند و لذت بخش تر ین زندگی، زندگی جنگی است و شرافتمندانهترین شغل نیز جنگ است. که از آن به نام جهاد و مقاومت یاد میکند. در حالی هیچ سنخیتی بین خشونتهای غیر انسان در افغانستان و جهاد مقدس که در آموزههای دینی است وجود ندارد. هیچ تشابهی نیز بین جنگهای دزدانه و بی هدف در افغانستان، با مقاومت جوانمردانه، ملی، میهنپرستانه و آزادی بخش وجود ندارد. مردم به شدت از جنگ خستهاند. فقر و بی کاری این خستگی را مضاعف ساخته است. فساد لجام گسیخته هرگونه امید را بسته است. قبیله از نقش تعیین کننده بر خوددار است. منافع قومی در اولویت است. هویت ملی و جود ندارد. هویت قبیلهای پررنگ است. منافع ملی در نظر گرفته نمیشود، برای برون رفت از معضلات، به علت نبود کفایت مدیریتی، راهبرد مشخص و ثمر بخش و جود ندارد. حتی برای امور بسیار پیش پا افتاده برنامهی روی دست نیست. کشتار و ترور بی داد میکند. حکومت مرکزی از اقتدار لازم بر خور دارد نیست. تجارت مواد مخدر دامنه منازعات را گسترده و به خون ریزیها تداوم میبخشد. برخی از اقوام بر این باورند که حرکتهای قومی سازمان یافتهای برای منزوی کردن دیگر اقوام جریان دارد و... همهی این دلائل نشان دهنده این امر است که اگر اقدامات اساسی صورت نگیرد، ممکن است افغانستان نیز روزی به سرنوشت سودان دچار گردد و راه سودان را برگزیند. افغانستان جنوبی- شمالی.